Василий Кудряшов: ТР Дәүләт төзелеш күзәтчелеге инспекциясе: «Республикада төзелешләрдә тупас брак вәзгыятен үзгәрттек»
Татарстанның Дәүләт төзелеш күзәтчелеге инспекциясе башлыгы Василий Кудряшов «Татар-информ» мәгълүмат агентлыгына төзелеш күзәтчелеге өлкәсендәге тенденцияләр, ведомствоның бурычлары, өлешләп төзү өлкәсендәге реформалардан ниләр көтүтурында сөйләде.
Василий Александрович, инспекция 2019 елны нинди нәтиҗәләр белән каршы алды?
Без якынча 4,5 мең тикшерү уздырдык, төзүчеләрнең регламентта эшләү һәм аларны юкка чыгару буенча кисәтүләрен ачыкладык. Төзелеш фирмаларына кагыйдә бозуларны бетерү турында барлыгы 1269 күрсәтмә бирелде. Инспекторлар административ хокук бозулар турында 1368 беркетмә төзеде. Гомуми суммасы 30,5 млн сумнан артык штраф салынган.
Тикшерү нәтиҗәләре буенча 2019 елның 9 гыйнварыннан 15 мартына кадәрге чорда әлеге бозулар өчен административ хокук бозулар турында 237 карар чыгарылган. Агымдагы датага 5,8 млн. сумнан артык күләмдә штрафлар салынды.
Нигездә, сүз нинди хокук бозулар турында бара?
Беләсезме, һәр объект бала кебек индивидуаль. Барысы да төзүче, подрядчыга, объектның үзенә бәйле. Әгәр элек без технология, материалларны сыйфатсыз куллану белән бәйле хокук бозуларны ачыкласак, хәзер бу хәлне үзгәрттек инде. Хәзерге вакытта мондый сораулар кискен тормый.
Хәзер без җитештерү культурасына, хезмәтне саклауга, техник куркынычсызлыкка игътибар бирәбез. Моның өстендә эшләргә кирәк әле. Бу юнәлештә дә үзгәрешләр бар. Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министрлыгы коллегиясенең йомгаклау утырышында ведомство башлыгы Ирек Фәйзуллин бу өлкәдә статистиканы яхшырту турында сөйләде. Шулай итеп, соңгы 5 елда төзелеш тармагында бәхетсезлек очраклары 2,6 тапкырга кимегән (57дән 22гә кадәр, шул исәптән үлем белән тәмамланган очраклар 19дан 9га кадәр).
Акрынлап без ситуацияне яхшыртабыз. Бу безнең өлешебез генә түгел, сүз гомуми көч — барыннан да элек Төзелеш министрлыгы, инспекция, муниципаль берәмлекләрнең башкарма комитетлары турында бара.
Татарстан төзүчеләренә, беренче чиратта, нәрсә өстендә эшләргә кирәк?
Законнарны өйрәнергә! Безгә күңелсезләнергә ирек бирми, чөнки соңгы вакытта гамәлдәге законнарга бик күп үзгәрешләр кертелгән иде. Шуңа бәйле рәвештә, төзүчеләр эшләргә күнеккән схема бүген үзгәрде. Әгәр элек без проект документациясенә басым ясатсак һәм техник регламентлар күзлегеннән аның сыйфатына караган булсак, хәзер закон чыгаручы проект документларына туры килүгә генә карыйбыз дигән карар кабул итте. Моннан проект документациясен тагын да сыйфатлырак әзерләргә кирәк дигән нәтиҗә ясарга кирәк.
Әйтик, элек асфальтның икенче катламын җәю, үлән чәчү һәм куаклар утырту кебек эшләр кергән «кышкы төзекләндерү» термины кабул ителгән иде. Аларны үтәү уңай чорга күчерелде. Хәзер кертелгән үзгәрешләргә бәйле рәвештә моны тулы күләмдә башкарырга кирәк. Әлеге хәлдә төзүчеләргә билгеле оештыру эшләрен күз алдында тотарга кирәк. Ягъни җитештерү эшләре графигында бу эшләр уңай чорны күздә тоткан, алар без ярашлылык турында документ бирәчәкбез дигән өмет белән куйдылар. Кызганычка каршы, хәзер без әлеге эшләрне башкармыйча ярашлылык турында бәяләмә бирә алмыйбыз.
Сез тикшерүләргә үзегез барасызмы?
Әлбәттә. Мин үз программам буенча югары әзерлектәге объектларга барам. Безнең инспекторлар һәм объектларның әзерлеген бәялим.
Торакны өлешләп төзү турындагы яңа законга нинди өметләр баглыйсыз?
Теләсә нинди законнан кебек, бары яхшы булыр дип өметләнәбез. Безнең барлык законнар да яхшы, иң мөһиме — аларны ничек үтәү. Нинди генә закон булмасын, аны үтәргә кирәк. Нинди генә яхшы закон булмасын, үтәмәгән очракта ул начарга әверелә. Шул ук хәл 214-ФЗ га карый. Әйе, без ул алданган өлешчеләр белән хәлне яхшыртыр дип өметләнәбез, чөнки бу тема безгә бик якын һәм таныш.
Без республика буенча алданган өлешчеләрнең җыелма реестрын алып барабыз һәм бу мәсьәләне җирле үзидарә органнарына тапшырылган 66 - 3РТ номерлы закон үтәлеше уңаеннан контрольдә тотабыз, ә без бу законның үтәлешен муниципаль берәмлекләрнең башкарма комитетлары контрольдә тотабыз. Шундый ике баскычлы система килеп чыга.
Барлык таләпләргә адекват җавап бирү өчен, бездә өлешләп төзүне контрольдә тоту бүлеге булдырылды, ул әлеге мәсьәләләр белән шөгыльләнә, шулай ук барлык мәгълүматларны наш.дом.рф системасына кертүне дә башкара.
Өлешләп төзү өлкәсендәге җирле үзидарә органнарының вәкаләтләре турында тулырак сөйләгез әле. Закон нинди яңалыклар китерә? Нинди нәтиҗә бирәчәк?
Россия Федерациясенең күпчелек субъектларыннан аермалы буларак, 66-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы законы белән өлешләп төзелешен контрольдә тоту җирле муниципаль берәмлекләргә бирелгән. Анда өлешләп төзүне муниципаль берәмлекләр, ә Дәүләт төзелеш күзәтчелеге инспекциясе әлеге законны үтәлешен контрольлә тота диелгән. Алдагы барлык төзәтмәләр - 66-ТРЗ номерлы Татарстан Республикасы законын федераль законнар белән тәңгәл китерү генә. 66-ТРЗ һәм № 214-ФЗ номерлы Федераль законда язылган хокуклардан һәм вазыйфалардан тулы күләмдә файдаланырга кирәк.
Муниципалитетлар хәзер күпфатирлы йортның һәм (яки) башка күчемсез милек объектының әзерлек дәрәҗәсе турында бәяләмә бирергә һәм тиешле мәгълүматларны Торак төзелешенең бердәм мәгълүмат системасында урнаштырырга хокуклы булачак. Югарыда күрсәтелгән бәяләмә алган төзүчеләр өлешләп төзүдә катнашучыларның акчаларын эскроу-счетка күчмичә җәлеп итү хокукына ия булачак.
Исегезгә төшерәбез, 2019 елның 1 июленнән өлешләп төзүдә катнашучыларның акчаларын җәлеп итеп төзелә торган барлык проектлар, Россия Федерациясе Хөкүмәте тарафыннан билгеләнгән критерийларга туры килә торган проектлардан һәм өлешләп төзүдә катнашу килешүләренең саны, шулай ук күпфатирлы йортның һәм (яки) башка күчемсез милек объектының муниципалитетларның әзерлек дәрәҗәсе турында бәяләмә белән расланган проектлардан тыш, эскроу-счетка күчәргә тиеш.
РФ Шәһәр төзелеше законнарына үзгәрешләр үз көченә керде. Инспекторлар шәхси төзелеш өлкәсендә шәһәр төзелеше кодексы таләпләрен бозу очракларын тикшерә башлый. Бу яңалыкны ничек бәялисез?
Чыннан да, шәһәр төзелеше кодексына без төзелеш өчен рөхсәт бирелми торган объектларны контрольдә тотарга тиешлеге турында үзгәрешләр кертелде. Бу бер юнәлеш. Икенчесе-шәхси торак төзелеше өлкәсендә. Тик анда чиста күзәтү функцияләре башкарылмый, сүз тикшерү чаралары турында гына бара.
Шуны аңларга кирәк: безнең төп бурыч — объектларда кисәтү, профилактик эшләре, аннары гына күзәтү. Ә күзәтчелек эше проект документларына һәм кулланыла торган материалларның сыйфатына ярашлы рәвештә эш башкару планында бара. Без төзелеш контролен алыштырмыйбыз, аны подрядчы һәм техник заказчы алып барырга тиеш. Техник күзәтчелекне үзгәртмибез. Бу аларның бурычы-алар үтәргә тиеш. Бу өлкәдә без бары эш башкарылу яки башкарылмауны гына карйбыз. Әлеге тикшерүләр объектның категориясенә карап, уннан да ким булмаска мөмкин. Һәм йомгаклау этабы белән без төзелгән проект документациясе объектының туры килүе турында бәяләмә дип аталган документ бирәбез.
Шәхси торак төзелешенә килгәндә, гамәлдәге законнар нигезендә, без муниципаль берәмлек, гражданнар, иҗтимагый оешмалар яки башка органнар мөрәҗәгате буенча объектны тикшерергә һәм чыгарга тиеш. Тикшерү предметы булып төзелешкә рөхсәт һәм нормативлардан чигенергә рөхсәт булу тора. Әмма анда тикшерү үткәрү тәртибе һәм тикшерү формасы федераль башкарма орган тарафыннан эшләнергә тиеш дигән сылтама бар. Кызганычка каршы, хәзерге вакытта тикшерү формасы да, акт та эшләнмәгән. Димәк, закон кабул ителгән, әмма закон актлары эшләнмәгән. Һәм без моннан чыгып, шәхси торак төзелешенә керергә хакыбыз юк, федераль органнарны алыштырырга хакыбыз юк.
Эш алып барыла, Россиянең Төзелеш министрлыгы моны эшләргә тиеш. Норматив актлар кабул ителгәч кенә без чыгачакбыз һәм караячакбыз. Әмма ассызыклап әйтәм -без күзәтүне түгел, ә тикшерү чараларын гына үткәрәчәкбез.
Күптән түгел ТР Дәүләт төзелеш күзәтчелеге эшмәкәрлә белән очрашу үткәрде. Мондый очрашуларның төп максаты нәрсәдә?
Әлеге очрашуларда без төзүчеләргә, техник заказчыларга, подрядчы оешмаларга законнардагы үзгәрешләрне һәм әлеге законнардагы үзгәрешләргә бәйле рәвештә килеп чыга торган бурычларны хәл итү юлларын аңлатабыз. Проект документларын үзгәрткәндә кабат экспертиза үткәрү үзенчәлеге, төзекләндерү эшләрен башкару, «энергияне саклау» һәм күпфатирлы йортның «энергия нәтиҗәлелеге» төшенчәләренең аермасы. Киңәшмәләрдә без эшмәкәрләрне кызыксындырган барлык сорауларга да җавап бирәбез. Безнең уртак бурыч - төзелешнең сыйфатын арттыру.
Сезнең ведомствода коррупциягә каршы юнәлешле нинди эш алып барыла?
Инспекциядә ышаныч телефоны бар, анда коррупция фактлары турында хәбәр калдырырга мөмкин. Электрон адрес һәм «Ышаныч тартмасы» инспекция бинасында бар, анда язма мөрәҗәгатьләр җибәрергә мөмкин. Шулай ук Дәүләт төзелеш күзәтчелеген гамәлгә ашыру тәртибен үтәүне контрольдә тоту бүлеге дә бар, ул вазыйфаи затлар тарафыннан дәүләт төзелеш күзәтчелеген алып барганда закон таләпләрен үтәү буенча эчке контроль алып бара. Бүлекнең төп бурычы-вазыйфаи затларның үз вазыйфаларын башкаруның нәтиҗәлелеген арттыру, шул исәптән коррупцияне кисәтү.
Юридик затлар һәм шәхси эшмәкәрләр коррупция юнәлешендәге сораулар бирә ала.
Киләчәккә нинди бурычлар куясыз?
Инспекциянең бурычы һәрвакыт бер - дәүләт төзелешен күзәтү процедураларын үткәрү өлешендә гамәлдәге регламент һәм законнар нигезендә эш итү, ул ахыр чиктә ярашлылык турында бәяләмә бирү өчен чагылыш таба. Яки проект документларыннан читен тапсак, нишләптер.
«Татар-информ»МА материаллары буенча.
Тулырак мәгълүмат: https://sntat.ru/obshchestvo/vasiliy-kudryashov-gosstroynadzor-rt-situatsiyu-s-grubym-brakom-na-str/